ਆਕਲੈਂਡ (NZ Punjabi News) – ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਕੌਗਨਿਟਿਵ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਉਮਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਰੁਟੀਨ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਨਵੀਂ ਸਿਹਤ ਗਾਈਡਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਡਰਾਈਵ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ, ਮੈਡੀਕਲ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੜਕ ’ਤੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ University of Auckland ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸਮੀਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ। ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਕੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਰੁਟੀਨ ਕੌਗਨਿਟਿਵ ਟੈਸਟ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੌਗਨਿਟਿਵ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਕੁਝ ਟੈਸਟ ਕੌਗਨਿਟਿਵ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੰਕੇਤ ਤਾਂ ਪਛਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਟੈਸਟ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡਰਾਈਵ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
Seniors Minister Casey Costello ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰਹੇਗਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਟੈਸਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ।
ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਹਿਤ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਨਰਸ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੀਨਿਊ ਕਰਵਾਉਣ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ, ਮੈਡੀਕਲ ਹਾਲਾਤ, ਪਿਛਲਾ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਰਿਕਾਰਡ, ਕੌਗਨਿਟਿਵ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜੇਕਰ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਜਾਂ ਕੌਗਨਿਟਿਵ ਸਮਰੱਥਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਕੌਗਨਿਟਿਵ ਟੈਸਟ ਅਜੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਇਹ ਗਾਈਡਲਾਈਨ Ministry of Health ਦੇ HealthPathways ਸਿਸਟਮ ਰਾਹੀਂ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ Royal New Zealand College of General Practitioners ਦਾ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਹੈ।
ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸਧਾਰੀ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। 1News ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ 75 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸਧਾਰੀ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 53 ਫੀਸਦੀ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਾਰੇ ਲਾਇਸੈਂਸਧਾਰੀ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 17 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
90 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸਧਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ 90 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ 11,806 ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦਾ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਨੂੰ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ 80 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੀਨਿਊ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸੜਕ ’ਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਰਾਈਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਕੋਲ ਅਸਲ ਚਿੰਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਰਹੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵੀਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਾਸੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਨੂੰ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
Source: Ministry of Health updated clinical guidance ਅਤੇ 1News.
