ਆਕਲੈਂਡ (NZ Punjabi News) – ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2026 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਅਗਾਊਂ ਵੋਟਿੰਗ ਸੋਮਵਾਰ, 26 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਵੋਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੋਟਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ ਵੀ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਲਈ ਵੋਟਿੰਗ 21 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਦਿਵਸ ਸ਼ਨੀਵਾਰ, 7 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਵਾਰ ਵੋਟਰਾਂ ਲਈ 25 ਅਕਤੂਬਰ, ਐਤਵਾਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੱਕ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ। ਜਿਹੜੇ ਯੋਗ ਨਾਗਰਿਕ ਇਸ ਸਮੇਂ-ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਰਜਿਸਟਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਉਹ 2026 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕਣਗੇ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਦੋ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੋਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਸੀ।
ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ 22 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁੱਲ 37,36,715 ਵੋਟਰ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਜੋ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਦਾ 92.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 18 ਤੋਂ 24 ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਦਰ ਸਿਰਫ਼ 69.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਮੁੱਢਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਕਾਇਆ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਸਿਆਸੀ ਬਹਿਸ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
RNZ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਕ੍ਰਿਸ ਹਿਪਕਿਨਜ਼ ਨੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਾਰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਦਰ ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਗ੍ਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਹਿ-ਆਗੂ ਕਲੋਈ ਸਵਾਰਬ੍ਰਿਕ ਨੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਕਿਰਾਏ ’ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਮਾਓਰੀ, ਪੈਸੀਫਿਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ’ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਲਕਸਨ ਅਤੇ ACT ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਡੇਵਿਡ ਸੀਮੋਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਲੀਲਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵਿਆਪਕ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ MMP ਚੋਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਹਿਤ ਹਰੇਕ ਵੋਟਰ ਨੂੰ ਦੋ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ—ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਵੋਟ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਆਪਣੇ ਚੋਣ ਹਲਕੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਲਈ। ਪਾਰਟੀ ਵੋਟ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹਲਕਾ ਵੋਟ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 4 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਸੀ, ਉਹ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੋਟ (Special Vote) ਪਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਛਾਪੀ ਗਈ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ। EasyVote ਕਾਰਡ ਲੈਣ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ ਵੀ 4 ਅਕਤੂਬਰ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਕਾਰਡ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਗਾਊਂ ਵੋਟਿੰਗ ਕੇਂਦਰ ਅਗਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣਗੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਲੇਬਰ ਡੇਅ ਦੀ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟਿੰਗ ਕੇਂਦਰ ਘੱਟ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਆਕਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਨੂਰੇਵਾ ਦੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਰੇਨਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੱਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕੇਂਦਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਨ—ਕਲੈਂਡਨ ਪਾਰਕ ਦੇ ਮੰਗੋਪਾਰੇ ਹੱਬ, MIT ਮਨੁਕਾਉ ਕੈਂਪਸ ਅਤੇ ਪਾਪਾਟੋਏਟੋਏ ਵਿੱਚ ਯੂਥਲਾਈਨ ਮਨੁਕਾਉ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ’ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਾਊਂ ਵੋਟਿੰਗ 6 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ 7 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 7 ਵਜੇ ਤੱਕ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਵੇਗੀ। ਵੋਟਿੰਗ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਢਲੇ ਨਤੀਜੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
